DECEMBARSKA GRUPA u Zrenjaninu


(Izložba radova Decembarske grupe (1955-1960) iz zbirke Savremene galerije Zrenjanin / rešena „misterija“ zrenjaninske izložbe)

Kustos i autor izložbe: Slavica Popov

U potrazi za adekvatnim načinom obeležavanja 60 godina od osnivanja Umetničke kolonije Ečka nametnula se ideja da jedna od izložbi tokom jubilarne 2016. godine bude posvećena Decembarskoj grupi. Razlozi leže u činjenicama da su pojedini članovi ove grupe beogradskih umetnika učestovali u formiranju i organizovanju ečanske kolonije, bili njeni česti gosti i tokom perioda trajanja grupe (1955-1960) često izlagali u Zrenjaninu, samostalno, u okviru godišnjih izložbi kolonije ali i jednom kao grupa. Takođe žel?a da se svi podaci vezani za dodire Decembarske grupe i Umetničke kolonije Ečka nađu u jednom katalogu proističe iz niza izložbi posvećenih ovoj grupi iz zbirke Savremene galerije realizovanih u nekoliko navrata tokom letnjih meseci 80-tih i 90-tih godina 20. veka bez skoro ikakvog pisanog traga.
Zbirka Savremene galerije Zrenjanin danas poseduje 41 rad od devet članova Decembarske grupe nastalih u periodu aktivnog izlaganja i delovanja grupe (1955-1960). Većina ovih radova je nastala u Umetničkoj koloniji Ečka. Svi članovi Decembarske grupe, sem Aleksandra Tomaševića, bili su česti gosti Umetničke kolonije Ečka, čak su, na prvom mestu Zoran Petrović a zatim i Aleksandar Luković, u njenim počecima pomagali u organizaciji učestvujući u raznim savetodavnim telima kolonije. Ono što je bitno jeste da su ovi umetnici tokom svog boravka u koloniji za zbirku Savremene galerije Zrenjanin tada ostavljali radove koji su bili u skladu sa njihovim sopstvenim umetničkim razvojem.
Takođe postoji mogućnost da je nekoliko radova izlagano i na njihovim malobrojnim zajedničkim nastupima pa i na izložbi Decembarske grupe u Zrenjaninu decembra 1956. godine koja predstavlja četvrti zajednički nastup njenih članova (1955. Beograd, 1956. Sarajevo, Beograd, Zrenjanin) i jedina je izložba ove grupe u Vojvodini. Podatak da je grupa izlagala u Zrenjaninu dugo se kao opšte mesto pojavljivao u brojnim katalozima samostalnih izložbi članova Decembarske grupe i tekstovima o Umetničkoj koloniji Ečka, ali bez relevantnih dokaza, pa se sa rezervom ovaj podatak uzimao. Međutim, u svetlu novih činjenica sada je taj podatak potvrđen.
Decembarska grupa je predstavljala jak pokretački impuls u likovnom životu Srbije sredinom 20. veka i smatra se nosiocem posleratnog visokog modernizma u srpskoj umetnosti. Njen značaj je višestruk ali se na prvom mestu ističe njen doprinos u oslobađanju srpskog slikarstva od socijalističkog realizma kao i velika uloga u procesu nastajanja moderne u  posleratnoj Srbiji u smislu uspostavljanja kontinuiteta sa međuratnom modernom.  Ako se uzme u obzir veliki doprinos Decembarske grupe likovnoj sceni i podsticajima likovnom životu u Srbiji, identifikovanje njihove izložbe u Zrenjaninu i posedovanje velikog broja njihovih radova u kolekciji značajno je, kako za Savremenu galeriju tako i za sam grad Zrenjanin u razumevanju uloge koju je ovaj grad imao u kulturnom životu regiona.

 


ALEKSANDAR LUKOVIĆ, Klovn sa drvenim konjem
1956, ulje na platnu, 120x80 cm


DRAGUTIN CIGARČIĆ, Glava devojčice
oko 1956, ulje na platnu, 62x43,5 cm

LAZAR VOZAREVIĆ, Materinstvo II
1958, ulje na platnu, 100x81 cm
 

LAZAR VUJAKLIJA, Zima
1956, ulje na platnu, 77,5x56 cm

MILOŠ BAJIĆ, Dete u igri
1955-57, ulje na lesonitu, 71x50 cm

MIODRAG B. PROTIĆ, Mrtva priroda
1956, ulje na platnu, 89x116 cm
 

MLADEN SRBINOVIĆ, Ulica
1958, ulje na platnu, 116x92 cm

STOJAN ĆELIĆ, Severni deo grada
1958, ulje na platnu,69x85 cm

ZORAN PETROVIĆ, Zverolika
1957, ulje na platnu, 89,5x115 cm